Sprawy Wschodu

6 czerwca, w Dniu Języka Rosyjskiego, minister Ławrow mówił o pięknie języka Puszkina — i w tym samym przemówieniu uczynił z niego warunek zakończenia wojny. Język jako kazus belli.
Punktem wyjścia tego wydania jest forum w Petersburgu — dawne rosyjskie Davos, dziś platforma dyplomacji. Przez jego pryzmat i kilkanaście rosyjskich źródeł pytamy: jak naprawdę działa rosyjska polityka zagraniczna i czy rządzą nią już tylko żołnierze?
W odcinku: Zacharowa o „schematozie” i groźba wobec Polski, Litwy i Norwegii; ambasador Kielin w Sky News i Nikonow w rosyjskim podcaście; Armenia pod presją; Rosja w Afryce; miękka siła i Teatr Bolszoj; dyplomacja jako niedoceniana maszyna — oraz klamra z dnia nagrania: list Zełenskiego do Putina. Zaprasza Bartosz Gołąbek

W podcaście:
1:06 o planach podcastu Czytamy po rosyjsku na przyszłość
1:56 apel do młodych dyplomatów – uczcie się języka rosyjskiego 💡
4:16 Petersburg: „pragmatyczny dialog” czy straszenie?
6:43 Maria Zacharowa straszy siłami strategicznymi
12:08 Ambasador Kielin i Wiaczesław Nikonow z atomową narracją
21:20 rosyjska literatura na wyposażeniu rosyjskich dyplomatów
27:31 dyplomacja wobec bliskiego sąsiedztwa
31:20 Rosja w Afryce – chaos
35:22 Miękka siła Rosji
37:03 język rosyjski jako broń polityczna
37:59 Ławrow atakuje językiem rosyjskim
43:48 profesjonaliści na dyplomatycznych stanowiskach ogniowych
50:30 czym jest wielobiegunowy świat
53:45 list Zełenskiego do Putina i rosyjska reakcja

—
Sprawy Wschodu:
buycoffee.to/sprawywschodu
patronite.pl/sprawywschodu
sprawywschodu.online

Źródła:
Zacharowa o „chlestakowszczyźnie” Zełenskiego i ryzyku jądrowym dla UE (RG): ⁠https://rg.ru/2026/06/04/zaharova-rasskazala-rg-o-hlestakovshchine-zelenskogo-i-iadernyh-riskah-dlia-es.html
Wywiad amb. Andrieja Kielina dla Yaldy Hakim (Sky News):⁠ https://www.youtube.com/watch?v=aRH7wfFHUKg⁠
Riabkow o broni jądrowej: https://www.youtube.com/shorts/e2Z7C3qCXZM
Wiaczesław Nikonow:⁠ https://www.youtube.com/watch?v=EUhEQ5UVC4M⁠
Iwan Safranczuk o dyplomacji (Rossija w głobalnoj politikie):⁠
https://globalaffairs.ru/articles/diplomatiya-safranchuk/
Ławrow — Dzień Języka Rosyjskiego: ⁠https://www.youtube.com/watch?v=ROpwyItjBJE⁠
MGIMO — raport Wałdaj / nowe pokolenie:⁠ https://mgimo.ru/about/news/departments/iii-valdai-newgeneration/
List Wołodymyra Zełenskiego do Władimira Putina https://www.president.gov.ua/news/vidkritij-list-prezidentu-rosijskoyi-federaciyi-vid-preziden-104769

Armenia wchodzi w wybory parlamentarne 7 czerwca w stanie głębokiej niepewności — i w poczuciu bezprecedensowej szansy. Kraj, który w ciągu trzech lat stracił Karabach, konsekwentnie ogranicza zależność od Rosji i zbliżył się do Unii Europejskiej. Czy projekt „Realnej Armenii” Nikola Pashinyana wygra z opozycją, która mówi językiem historycznych krzywd?
W tym odcinku czytam rosyjskojęzyczne teksty ormiańskich i rosyjskich mediów, sięgam po dokumenty wewnętrzne Kremla ujawnione przez Centrum Dosier, a do tego — fragmenty wywiadów z kluczowymi postaciami tej kampanii: Alenem Simonyanen (Deutsche Welle, rozm. Konstantin Eggert), Robertem Koczarianem (RTVI) i nagranie ze spotkania Pashinyan–Putin na Kremlu z 1 kwietnia 2026.
Szczyt Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Erywaniu, Macron śpiewający Aznavoura, Zelenski w Armenii, Trasa Trumpa, rosyjskie zakazy importu wina i koniaku, operacja polityczna Kremla opisana w przeciekłych dokumentach — i pytanie, które Armenia zadaje sobie przy urnach: czy można zbudować państwo nie na traumie, lecz na możliwości?
Na zakończenie — felieton Nikodema Cudzicha z cyklu Alfabet Ukrainy: litera Ż — Żdun.
Zaprasza Bartosz Gołąbek.

W podcaście:
0:41 o kierunku rozwoju podcastu
2:41 Armenia po Karabachu
7:43 kto startuje – mapa wyborów
11:32 Paszynian na Kremlu
21:32 przecieki i brutalna kampania wyborcza
27:17 Europa odwiedza i kusi Armenię
35:15 głos opozycji: Robert Koczarian
41:03 Realna Armenia vs. Armenia Historyczna wg Alena Simonyana
45:47 Armenia chce żyć przyszłością
49:28 felieton Nikodema Cudzicha „Alfabet Ukrainy” Ż – żdun

ŹRÓDŁA I LINKI
WYWIADY
Alen Simonyan — Deutsche Welle po rosyjsku, rozm. Konstantin Eggert⁠https://www.youtube.com/watch?v=BYp_2gujyJM⁠
Robert Koczarian — RTVI⁠https://youtu.be/lt1BKN3kxqk?is=YollMvBhOAB4R_Ff⁠
Spotkanie Pashinyan–Putin, Kreml, 1 kwietnia 2026⁠https://www.youtube.com/watch?v=81oNPxRPXEM⁠
YOUTUBE
⁠https://www.youtube.com/watch?v=9kdwL7seahk⁠
⁠https://www.youtube.com/watch?v=5cX9_DyOd8U⁠
⁠https://www.youtube.com/watch?v=PYh7zgWYzNk⁠
⁠https://www.youtube.com/watch?v=Om50I-_mtwY⁠
ARTYKUŁY I STRONY
⁠https://arvak.am/ru/выборы-без-выбора-почему-кампания-2026-го/⁠
⁠https://www.aysor.am/ru/news/2026/05/26/%D0%A2%D0%B5%D1%80-%D0%93%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8F%D0%BD/2423324⁠
⁠https://news.mail.ru/politics/71025020/⁠
⁠https://www.currenttime.tv/a/v-rossii-zapretili-prodazhu-vina-i-konyaka-armyanskih/33763169.html⁠
⁠https://www.currenttime.tv/a/putin-ugrozhaet-napryamuyu-pryamym-tekstom-ruben-megrabyan-analiziruet-poslednie-zayavleniya-rossii-v-adres-armenii/33755077.html⁠
⁠https://newsarmenia.am/news/armenia/pashinyan-nameren-pomeshat-lukashenko-ispolzovat-eaes-protiv-armenii/⁠
⁠https://www.currenttime.tv/a/sammit-armenii-es/33750517.html⁠
⁠https://armenpress.am/ru/article/1250511⁠
⁠https://www.currenttime.tv/a/pochemu-nikol-pashinyan-prizyvaet-k-otstavke-katolikosa-garegina-ii/33759477.html⁠
⁠https://style.news.am/rus/news/114332/pretenziya-na-al-kapone-ili-kospleiy-brezhneva-kak-virusniye-elementiy-garderoba-mogut-razrushit-khrupkiiy-obraz-politika.html⁠
⁠https://novostink.ru/novosti-armenii/glava-minoborony-predstavil-novyj-gerb-vs-armenii/⁠
⁠https://novayagazeta.ru/articles/2026/05/28/ves-etot-dzhaz⁠
⁠https://fip.am/ru/48163⁠
⁠https://www.instagram.com/reel/DY22HlysYpR/?igsh=MTRlMno4ZmE3cjZ0bQ==⁠

WESPRZYJ PROJEKT
☕ Buy Coffee To:https://buycoffee.to/sprawywschodu
❤️ Patronite: ⁠https://patronite.pl/sprawywschodu
sprawywschodu.online

Jak rosyjskie media budują w maju 2026 r. obraz Polski jako kraju frontowego, zdradzającego Ukrainę i prześladującego przyjaciół Rosji? I dlaczego w tym samym maju rosyjskojęzyczna prasa emigracyjna z szacunkiem pisze o polskim kinie — a na gali w Cannes spotykają się drogi Pawła Pawlikowskiego i Andrieja Zwiagincewa?
W odcinku: karetki w Rzeszowie jako „dowód” udziału NATO w wojnie, zwalniani lekarze z Ukrainy i zero punktów od ukraińskiego jury na Eurowizji, postrzelony Białorusin i anatomia operacji informacyjnej, sprawa archeologa Butiagina i szpiegów ABW, Ziobro jako „biegłyj” i Artiemij Lebiediew bez wizy Schengen, zjazd historyków w Baranowie Sandomierskim i cień Wołynia, nekrolog Piesiewicza w „Kommersancie” oraz Cannes 2026 — Pawlikowski, Zwiagincew i apel do Putina ze sceny.
Po podcaście zapraszamy na felieton Nikodema Cudzicha z cyklu Alfabet Ukrainy — literka Є, Je Bali.
Do słuchania zaprasza Bartosz Gołąbek.
Wsparcie projektu:
🟢 Patronite — patronite.pl/sprawywschodu
🟡 Buy Coffee To — buycoffee.to/sprawywschodu
🌐 sprawywschodu.online

W odcinku:
1:41 Wprowadzenie
4:41 Komsomołka: Polska kraj walczący i frontowy
9:13 Rossijskaja Gazieta: Polska zdradza Ukrainę
13:20 Rosyjska sekcja BBC: obszerny reportaż z Baranowa Sandomierskiego
19:44 Radio Svoboda: Polska wyłapuje rosyjskich szpiegów
21:18 Kommersant: archeolog Butiagin o więzieniu w Polsce
24:12 Rossijskaja Gazieta o ucieczce Zbigniewa Ziobry
29:17 Kommersant drukuje wspomnienie Krzysztofa Piesiewicza
31:23 Cannes dla Pawlikowskiego i Zwiagincewa
44:08 felieton Nikodema Cudzicha „Alfabet Ukrainy”

ŹRÓDŁA I LINKI:
Polska jako zaplecze frontu:
KP — karetki w Rzeszowie:
https://www.kp.ru/online/news/6982053
KP — nacisk na Ukrainę po wizytach Trumpa i Putina w Chinach:
https://www.kp.ru/online/news/6981980/
Lekarze i Eurowizja — Polska kontra Ukraina:
RG — „masowe zwolnienia” lekarzy:
https://rg.ru/2026/05/15/v-polshe-massovo-uvolniaiut-vrachej-ne-vladeiushchih-polskim-iazykom.html
RP — kontekst polski:
https://www.rp.pl/ochrona-zdrowia/art44398421-czesc-lekarzy-z-ukrainy-traci-prawo-do-wykonywania-zawodu-sejm-chce-je-przedluzyc
RG — rewizja relacji z Ukrainą po Eurowizji:
https://rg.ru/2026/05/18/v-polshe-prizvali-peresmotret-otnosheniia-s-ukrainoj-iz-za-evrovideniia.html
Cień Wołynia — zjazd historyków:
BBC po rosyjsku — Światosław Chomenko:
https://www.bbc.com/russian/articles/cd9pe2wy5d4o
Białorusin postrzelony — propaganda kontra fakty:
RG — „polscy policjanci otworzyli ogień do białoruskiego gościa”:
https://rg.ru/2026/05/21/polskie-policejskie-otkryli-ogon-po-belorusskomu-gostiu-i-edva-ne-ubili-ego.html
MOST — odpowiedź wrocławskiej prokuratury:
https://mostmedia.io/2026/05/22/pochemu-streljali-v-belarusa/
Szpiedzy i Butiagin:
Swoboda — trzej zatrzymani przez ABW:
https://www.svoboda.org/amp/v-poljshe-troe-zaderzhany-po-podozreniyu-v-shpionazhe-v-poljzu-rossii/33760922.html
Kommersant — wywiad z Butiaginem „Krym — mój”:
https://www.kommersant.ru/doc/8671178
Ziobro i Lebiediew:
RG — „zbiegły eks-minister” w USA:
https://rg.ru/2026/05/19/beglyj-eks-ministr-iusticii-polshi-perebralsia-iz-vengrii-v-ssha.html
Lebiediew o odmowie wizy (Instagram):
https://www.instagram.com/p/DYpFPvOtH8Q/?igsh=MXRpNTJiNTMzNnBtMA==
Lebiediew o odmowie wizy (X):
https://x.com/i/status/2057860915970670969
Kultura — Piesiewicz i Cannes 2026:
Kommersant — nekrolog Piesiewicza „Dramaturg z Bożej łaski”:
https://www.kommersant.ru/doc/8670813
Meduza — recenzja „Fatherland” Pawlikowskiego:
https://meduza.io/feature/2026/05/15/kanny-2026-faterlyand-luchshiy-film-pavla-pavlikovskogo
Pawlikowski — wywiad wideo (4:43):
https://www.youtube.com/watch?v=ts2wgnvGV7o

Bartosz Gołąbek zaprasza na 256. wydanie podcastu Czytamy po rosyjsku, a w nim:
14 maja 2026 Duma wybrała 37-letnią Janę Łantratową na rzecznika praw człowieka Federacji Rosyjskiej. Pretekst do rozmowy o pokoleniu, które wychowało się już w putinizmie i właśnie obejmuje władzę.
Próbujemy zrozumieć, jak działa to pokolenie kobiet z roczników 1982–1988 — Łantratowa, Lwowa-Biełowa, Mizulina, Kuzniecowa, Plieszczewa. Skąd przychodzą, jak budują kariery, jak czytają sygnały Kremla, w jaki sposób są instrumentalizowane i jak same się w putinizm wpisują. Patrzymy też na tło — starsze pokolenie kobiet, które wciąż trzyma strategiczne wieże rosyjskiego państwa.
Pytanie, które stawiamy: czy nominacja Łantratowej to pojedynczy awans, czy prototyp putinowskiej fali kadrowej, która ukształtuje Rosję następnych dwóch–trzech dekad.

W podcaście:
0:00 wprowadzenie
2:35 kim jest Jana Łantratowa
11:35 cień FSB – patron i protegowana
19:10 działania nowej rzeczniczki na Donbasie
26:19 kuźnia kadr putinzmu „Mołodaja Gwardia” Jedinoj Rossii
31:30 putinowskie lojalistki
41:59 wzorzec do naśladowania
48:46 młodość i konserwatywny radykalizm
55:57 Alfabet Ukrainy Nikodema Cudzicha E jak Energoatom

Źródła:
— Meduza, W Rosji będzie nowy ombudsman https://meduza.io/feature/2026/05/08/v-rossii-budet-novyy-ombudsmen-eto-yana-lantratova-ee-naznachenie-lobbiroval-nikita-mihalkov-uznala-meduza
— RT, komentarz Łantratowej ⁠https://russian.rt.com/opinion/1630564-lantratova-rossiya-grazhdanskoe-obschestvo⁠
— Radio Swoboda⁠ https://www.svoboda.org/a/pechaljnoe-sobytie-novaya-upolnomochennaya-po-pravam-cheloveka-v-rossii/33757539.html
— Materiał wideo⁠ https://www.youtube.com/watch?v=r3BWP556Jt4⁠
— Materiał wideo⁠ https://www.youtube.com/watch?v=YULK0Fo47cw⁠
— Nowaja Gazeta Europa, Mir uznany za wroga ⁠https://novayagazeta.eu/articles/2025/05/18/mir-opoznan-kak-vrag
— Nowaja Gazeta Europa, Jej zadaniem jest wykonywać polecenia⁠ https://novayagazeta.eu/articles/2026/04/24/ee-zadacha-vypolniat-porucheniia
Wsparcie projektu:
🟢 Patronite — patronite.pl/sprawywschodu
🟡 Buy Coffee To — buycoffee.to/sprawywschodu
sprawywschodu.online
W tym tygodniu polecamy także felieton Nikodema Cudzicha Alfabet Ukrainy, litera E jak Energoatom.

85% Rosjan korzysta z magii. Rynek ezoteryki — 27 mld euro rocznie, 24 razy więcej niż legalna psychologia. Najwyższy Szaman Rosji w państwowej TV ogłasza, że „Rosji nikt nie pokona”. Inny szaman, który w 2019 szedł pieszo „wygnać demona Putina” z Kremla, siedzi szósty rok w zamkniętym szpitalu psychiatrycznym. Punktem wyjścia jest artykuł Klub Regionów z kwietnia 2026. Czytamy też Lewadę, VCIOM, Rosstat, Snob, Kommiersant, Finam — z selekcją: co pomiar, co propaganda. Pokazujemy trzydziestosześcioletni monitoring VCIOM, historię dwóch szamanów — Gabyszewa i Kara-ola, trzy korzenie „magicznego drzewa” według Snoba i wojnę w Ukrainie jako zbiorowy akt magiczny.
🎙️255 wydanie podcastu „Czytamy po rosyjsku” prowadzi: Bartosz Gołąbek
✒️ Felieton: Nikodem Cudzich, „Alfabet Ukrainy” — litera D, jak demografia

W podcaście:
1:33 Punkt wyjścia — artykuł klubu regionów
7:48 Kreml mierzy wiarę w magię od 1990 roku
13:09 Dwóch szamanów
22:03 Trzy korzenie magicznego drzewa i rosyjski element dodany
29:38 Pustka instytucjonalna i rynek 27 miliardów euro
39:17 Kulturalny rezonans i sprzeczność systemu
45:10 Wojna jako akt magiczny
49:32 felieton Nikodema Cudzicha – demografia Ukrainy

🔗 Wybrane źródła:
Klub Regionów, „Россияне всё больше увлекаются магическим туризмом” (27.04.2026)
http://club-rf.ru/news/64685
VCIOM, raport o magicznych praktykach (27.03.2026)
https://wciom.ru/analytical-reviews/analiticheskii-obzor/tainstvennoe-i-potustoronnee-ili-rossijane-o-magakh-i-astrologakh
Lewada-Centrum, ratingi kwiecień 2026
https://www.levada.ru/2026/04/30/reitingi-aprelya-2026-goda/
Mediazona, sprawa Aleksandra Gabyszewa
https://zona.media/article/2023/11/24/politzek-4
Wiesti.ru / Rossija-1, Najwyższy Szaman Kara-ol w „Małachow”
https://www.youtube.com/watch?v=NsBNHdHyOlk
Ekspert, „К гадалке не ходи” — rynek ezoteryki 2,4 bln rubli
https://expert.ru/obshchestvo/k-gadalke-ne-khodi/
Finam.ru, „Россияне против вампиров”
https://www.finam.ru/publications/item/rossiyane-protiv-vampirov-podkhodit-li-k-kontsu-interes-k-mistike-20260213-0900/
Sprzedaż antydepresantów
https://53.ru/text/health/2026/04/25/76376756/
Snob, „После сказки” — trzy korzenie magicznego drzewa
https://snob.ru/art/posle-skazki-kak-na-vystavke-v-kaliningrade-osmysliaiut-sovremennoe-uvlechenie-ezoterikoi/

☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu
👉 ⁠⁠⁠⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠⁠⁠⁠⁠
👉 ⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠⁠⁠⁠

W 254 odcinku Czytamy po rosyjsku rozmawiamy o kryzysie rosyjskich peryferiów: od Dagestanu po jakuckie Andriuszkino. Zaczynamy od krótkiego bloku newsowego: sprawa Andrzeja Poczobuta, nowe wyliczenia rosyjskich strat według BBC i Mediazony oraz uderzenia w rafinerię w Tuapse. Dalej: dymisja szefa Dagestanu po powodzi, dyskusja o rozbudowie metra w Mińsku, dramat wymierającego narodu Jukagirów oraz pytanie, czy NATO jest dziś gotowe na poważniejszą konfrontację z Rosją.

Do słuchania zapraszają Bartosz Gołąbek i Magdalena Paciorek.
W odcinku:
2:01 uwolnienie Andrzeja Poczobuta i wymiana więźniów z Białorusią i Rosją
7:16 rosyjski kurort Tuapse nad Morzem Czarnym pod ukraińskim ostrzałem
13:49 dymisja szefa Dagestanu Siergieja Mielikowa
30:56 Mińsk dyskutuje o rozwoju swojego metra
37:49 kryzys w Jakucji i wymieranie Jukagirów
53:34 Politico pyta czy NATO poradziłoby sobie z Rosją

1:04:14 Nikodem Cudzich z wraz felietonem Alfabet Ukrainy – Litera G

Źródła:
⁠https://nashaniva.com/ru/394144
https://meduza.io/feature/2026/04/29/voyna-na-blizhnem-vostoke-pokazala-chto-strany-nato-ne-gotovy-k-voyne-s-rossiey
https://www.kommersant.ru/doc/8633770
https://www.svoboda.org/a/kak-v-yakutskom-sele-spasayut-vymirayuschiy-narod/33743199.html
https://www.youtube.com/watch?v=WvL3surr4DA⁠

☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu
👉 ⁠⁠⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠⁠⁠⁠
👉 ⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠⁠⁠

Co dziś jedzą Rosjanie — i co to mówi o ich życiu?

W tym odcinku „Czytamy po rosyjsku” przyglądam się rosyjskiemu rynkowi żywności i gastronomii: od boomu na gotowe jedzenie, przez zmiany nawyków żywieniowych, aż po presję cenową, podatki i sytuację restauracji.
To nie jest odcinek o kuchni w sensie tradycji.
To analiza codzienności — tego, jak Rosjanie żyją, ile wydają i jakie wybory podejmują przy zwykłym stole.

📊 W odcinku m.in.:
rynek gotowej żywności (ponad 1,3 bln rubli)
ile kosztuje jedzenie w Rosji (i jak różni się regionami)
dlaczego rośnie popularność „domowego jedzenia z półki”
co dzieje się z restauracjami i gastronomią
zmiany smaków: od syrników po ramen
wpływ inflacji, regulacji i rynku pracy

👉 To jeden z najprostszych sposobów, żeby zobaczyć Rosję taką, jaka jest naprawdę.

🎙️ Autor
🎧 Zaprasza: Bartosz Gołąbek
Podcast: Sprawy Wschodu | Czytamy po rosyjsku

☕ Wsparcie
👉 Jeśli chcesz wesprzeć podcast:
https://buycoffee.to/sprawywschodu
https://patronite.pl/sprawywschodu

📚 Źródła i materiały

Rynek gastronomiczny i trendy:
https://wheretoeat.ru/publications/
https://www.kommersant.ru/doc/8606536
https://www.kommersant.ru/doc/8607359
https://www.kommersant.ru/doc/8607505
https://www.kommersant.ru/doc/8607495
https://www.kommersant.ru/doc/8605671
https://www.kommersant.ru/doc/8588445

Retail i rynek żywności:
https://www.retail.ru/articles/gotovaya-eda-v-poiske-smyslov-kak-riteylery-uvelichivayut-prodazhi-s-pomoshchyu-novykh-vkusov-doveri/
https://www.retail.ru/interviews/valeriy-palkin-gk-talina-spros-na-zamorozhennye-khlebobulochnye-izdeliya-prevyshaet-predlozhenie/?erid=2W5zFHLtpho
https://romir.ru/feed/rynok-pitstsy-v-rossii

Dane i analizy:
https://www.sberbank.ru/ru/sberpress/all/article?newsID=012a242f-c35a-4a94-9fd0-e1f60d076789&blockID=1303&regionID=77&lang=ru&type=NEWS
https://www.dp.ru/a/2026/04/24/srednij-chek-v-obshhepite-peterburga

Regulacje:
https://www.retail.ru/articles/tri-strategii-zashchity-biznesa-v-usloviyakh-zakonodatelnykh-ogranicheniy-na-ispolzovanie-inostranny/
https://place.lemma.ru/article/gosduma-odobrila-osvobojdenie-chasti-predpriyatii-obshchepita-ot-nds-v-gorodahmillionnikah-rastet-chislo-ramennyh-i-lapshichnyh-novosti-za-14-aprelya

Materiał wideo:
https://www.youtube.com/watch?v=29mgrXrbcsw&t=666s

W marcu i kwietniu 2026 roku Rosja zrobiła coś, czego długo unikano: rozpoczęła frontalny test kontroli odłączenia własnego internetu. Blokady Telegrama i VPN, problemy z aplikacjami bankowymi, a nawet zakłócenia w funkcjonowaniu infrastruktury miejskiej pokazały skalę eksperymentu. W pewnym momencie to już nie była tylko cenzura — to był test odporności całego systemu.
W tym wydaniu podcastu Bartosz Gołąbek analizuje największy kryzys cyfrowy w najnowszej historii Rosji. Kluczowe pytanie brzmi: kto realnie kontroluje proces? Coraz więcej wskazuje na rolę Federalna Służba Bezpieczeństwa, a nie tylko formalnych regulatorów.
W odcinku m.in.:— jak przez lata budowano infrastrukturę kontroli (ustawy, suwerenny Runet, DPI)— dlaczego model rosyjski odbiega od chińskiego i w jakim kierunku ewoluuje— skutki techniczne blokad (VPN, usługi, infrastruktura miejska)— napięcia w elitach i brak spójnej linii politycznej— rola mediów społecznościowych i paradoksy władzy korzystającej z blokowanych narzędzi— cyfrowy rubel jako potencjalne domknięcie systemu kontroli.

W odcinku:
1:47 białoruskie kpiny z rosyjskiego internetu
3:35 Siedem lat budowania muru
10:20 Telegram: nieoczekiwany bohater tej historii
15:40 Dlaczego mur pęka
19:54 Kto naprawdę stoi za tą wojną
26:03 Koalicja niezadowolonych
41:09 Dokąd to zmierza: kto kogo
49:42 felieton Nikodema Cudzicha – Alfabet Ukrainy – wolontariusze

Link od Nikodema Cudzicha: Небайдужі Люди https://www.instagram.com/nebaiduzhi.lyudy

🔎 Źródła:
Analizy:
Re: Russia
⁠https://re-russia.net/analytics/0414/⁠Carnegie Endowment for International Peace
⁠https://carnegieendowment.org/ru/russia-eurasia/politika/2026/04/russia-elites-internal-conflict⁠The New Tab
⁠https://thenewtab.io/internet-pod-kupolom/⁠
Decyzje i polityka:
The Moscow Times
⁠https://ru.themoscowtimes.com/2026/04/15/na-blokirovku-interneta-brosili-esche-12-mlrd-rublei-a192727⁠Forbes Russia
⁠https://www.forbes.ru/society/559151-kreml-mozet-povremenit-c-ograniceniami-interneta-na-fone-padenia-rejtinga-putina⁠CNews
⁠https://www.cnews.ru/news/top/2026-04-06_rossijskim_it-kompaniyam⁠
Mechanizmy kontroli:
Meduza
⁠https://meduza.io/feature/2026/04/15/krupneyshie-rossiyskie-servisy-perestayut-rabotat-pri-vklyuchennom-vpn-kak-i-trebovalo-mintsifry⁠iStories
⁠https://istories.media/news/2026/04/15/chislo-servisov-kotorie-perestali-otkrivatsya-pri-vklyuchennom-vpn-uvelichilos/⁠Novaya Gazeta Europe
⁠https://novayagazeta.eu/articles/2026/04/15/pokhozhe-vy-ispolzuete-vpn⁠
Reakcje i kontekst:
Vërstka
⁠https://verstka.media/ni-odin-krupnyy-rossiyskiy-chinovnik-ne-vyskazyvalsya-v-podderzhku-blokirovok-interneta⁠
Instytucje:
The Bell
⁠https://thebell.io/teper-oni-vse-reshayut-u-runeta-poyavilsya-novyy-kurator–sluzhba-fsb-otvechavshaya-za-otravlenie-navalnogo⁠

☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu
👉 ⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu
👉 ⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠

W tym odcinku „Czytamy Ukrainę” Bartosz Gołąbek i Aleksandra Brzuzy rozmawiają o filmach dokumentalnych powstających po 2022 roku w cieniu pełnoskalowej wojny w Ukrainie.
To subiektywny wybór, który pokazuje różne sposoby opowiadania wojny — od bezpośrednich zapisów frontu, przez historie cywilów, po bardziej autorskie i symboliczne formy. Uwzględniamy także perspektywę rosyjską, obecną w filmach propagandowych i materiałach pokazujących wojnę „od środka”.

W odcinku:
3:18 Mstyslaw Czernow i jego nagradzane produkcje
8:20 polskie dokumenty z czasów inwazji Rosji na Ukrainę
13:53 czy dokumentalistyka wojenna może być obiektywna
26:10 rosyjskie filmy o Mariupolu
37:19 zwierzęta w roli głównej
41:47 przypadek Antona Ptuszkina
44:12 dzieci pod ostrzałem
47:26 filmy metafory
52:37 rosyjska propaganda i antypropaganda
1:00:41 czy warto oglądać rosyjską propagandę dokumentalną

🎬 Omawiane filmy:
Ukraina / front i doświadczenie wojny
– 2000 метрів до Андріївки (2025), reż. Мстислав Чернов
– 20 днів у Маріуполі (2023), reż. Мстислав Чернов
– In the Rearview (2023), reż. Maciek Hamela
Zwierzęta i etyka wojny
– Ми, наші тварини і війна (2024), reż. Антон Птушкін
– Все має жити (2024), reż. Тетяна Дородніцина, Андрій Литвиненко
Dzieci i trauma
– Україна. Вкрадене дитинство (2024)
Metafory i obrazy społeczne
– Квіти України (2024), reż. Аделі́на Борець
– Hotel „Ukraina” (2024), reż. Barbara Włodarczyk
Perspektywa rosyjska / propaganda i „od środka”
– Russians at War (2024), reż. Anastasia Trofimova
– Pan Nikt kontra Putin (2025), reż. David Borenstein, Pavel Talankin
– У края бездны (2024–2025), reż. Максим Фадеев
– Мариуполь: возвращение (2024), News Front
– Мариуполь. Три года свободы (2025)
– Выжившие. Истории из освобождённого Мариуполя (2022), RT
– Обыкновенная денацификация (2023)
– Предательство (2026), reż. Андрей Медведев
– Наши герои (2023)
– Предыстория войны. Рождение «народных республик» (2024)

W 251 wydaniu podcastu „Czytamy po rosyjsku” Bartosz Gołąbek i Marcin Strzyżewski przyglądają się światu, w którym konflikty nie wygasają, lecz układają się w coraz bardziej złożony i trudny do zatrzymania proces.
Rozmawiają o teraźniejszości — o tym, jak funkcjonuje dziś Rosja w warunkach przedłużającej się wojny i globalnej presji — ale też o przyszłości: o scenariuszach, które nie są jeszcze przesądzone, a jednak zaczynają się rysować coraz wyraźniej.
Czy mamy do czynienia z pojedynczym konfliktem, czy raczej z ich narastającą kumulacją? Jakie mechanizmy sprawiają, że napięcia nie znikają, lecz się wzmacniają? I co to oznacza dla świata, który coraz częściej przypomina system pozostający w stanie permanentnego kryzysu?
To rozmowa o procesach, które już trwają — i o tych, które dopiero mogą się ujawnić.

W audycji:
0:00 powitanie
2:30 katastrofa pociągu w Obwodzie Uljanowskim i inne tego typu wydarzenia
10:09 o strategii komunikacyjnej ukraińskich służb specjalnych
14:41 o sposobach wciągania do zadań dywersyjnych
21:48 felieton Nikodema Cudzicha o ukraińskim barszczu
31:00 o stanie procesu pokojowego Rosja – Ukraina
36:38 co zmieni w wojnie potencjalna zmiana na stanowisku Rosji
51:30 o marnych nadziejach na rozliczenie zbrodniarzy wojennych
59:36 Białoruś „przygotowuje się do wojny”
1:01:01 oblicze wojny światowej
1:09:08 o potrzebie gotowości

Wesprzyj Sprawy Wschodu:
☕ BuyCoffeeTo: ⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠
❤️ Patronite: ⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠

Sprawy Wschodu w sieci:
📸 Instagram: ⁠https://www.instagram.com/sprawywschodu⁠
📘 Facebook: ⁠https://www.facebook.com/sprawywschodu⁠
▶️ YouTube: ⁠https://www.youtube.com/@sprawywschodu
🌐 ⁠https://sprawywschodu.online